Στο συνέδριό μας ακούστηκαν πάρα πολλές καλές παρεμβάσεις με επιχειρήματα, που δεν προσπάθησαν να διαστρεβλώσουν την ουσία των επιχειρημάτων της άλλης άποψης. Αρχίζω όμως την τοποθέτησή μου αναφερόμενος σε δύο γραπτές παρεμβάσεις που έγιναν εκτός του συνεδρίου. Η πρώτη είναι το άρθρο του Γ. Σταθάκη που αναφέρεται στο πόσα προσωποπαγή κόμματα αντέχει αυτός ο τόπος. Σε μια Ελλάδα όπου περίπου τα 40 από τα τελευταία 70 χρόνια είχαμε πρωθυπουργούς από 3 οικογένειες η απάντηση θα έπρεπε να είναι κανένα. Σε αυτή την προσέγγιση έρχεται να προσθέσει το άρθρο του Μπάμπη Γεωργούλα στην τελευταία Εποχή με τίτλο «H ελπίδα σε αναμονή» (25/1/2026). Ο Γεωργούλας μας λέει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι τα προσωποπαγή κόμματα δεν βοηθούν, αλλά ότι κάνουν ζημιά στην υπόθεση της Αριστεράς. Δεν αναγνωρίζουν ότι συλλογικότητες με διαφορετικές εμπειρίες μπορούν να συμβάλλουν στην κοινή μας υπόθεση. Με προσωποπαγή κόμματα ουσιαστικά δεν μπορεί να υπάρχει διάλογος. Είναι αλήθεια ότι όλοι και όλες μας πρέπει να προσέξουμε τον πειρασμό να διεκδικούμε τον τίτλο ότι είμαστε «εμείς, εμείς οι μόνοι συνεπείς». Αλλά άλλο αυτό και άλλο το «εγώ, εγώ ο μόνος συνεπής».
Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι η κυριαρχία της δεξιάς στο επίπεδο της ιδεολογίας. Δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι στο μεγάλο αντικυβερνητικό ρεύμα όλοι και όλες συμμερίζονται, για παράδειγμα, την ανάγκη των συλλογικών λύσεων. Γιατί θέλουμε την ανασυγκρότηση της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς; Μα ακριβώς για να εμπλακούμε στην ιδεολογική μάχη και να εμπνεύσουμε ευρύτερες κοινωνικές ομάδες και άλλα κόμματα για την αντιστροφή αυτής της κυριαρχίας της δεξιάς.
Κανείς σε αυτή τη συζήτηση δεν λέει ότι το κόμμα μας εκφράζει κεντρώες απόψεις ή ενστερνίζεται κεντρώες λύσεις. Όπως κανείς δεν μίλησε ενάντια στην ανάγκη για ευρύτερες συμμαχίες. Απλώς υπάρχει το άγχος να μην χαθεί η φωνή μας. Διότι ο σοσιαλισμός χωρίς τον φεμινισμό απλώς δεν θα είναι σοσιαλισμός. Διότι ο σοσιαλισμός που δεν αντιμετωπίζει την κλιματική κρίση δεν θα υπάρχει γιατί δεν θα υπάρχει πλανήτης. Διότι το καινούριο δεν μπορεί να έρθει αν δεν αμφισβητήσουμε τι παράγουμε, πώς το παράγουμε για ποιον το παράγουμε. Διότι η πολιτική μας πρέπει να βασίζεται σε μια ταξική μεροληψία όχι για να αναδεικνύουμε πόσο αριστερότεροι είμαστε από άλλους, αλλά επειδή οι τάξεις καθορίζουν πάρα πολλά πράγματα στη ζωή όλων – ακόμα και στις μέρες μας, αν κανείς ξέρει που θα γεννηθεί ένα παιδί, ξέρει συγχρόνως σε τι σπίτι θα ζήσει, σε ποιο σχολείο θα πάει και αν θα έχει ή όχι δυνατότητα κοινωνικής ανέλιξης.
Όπως έχω πει και παλιότερα, αν θέλει κανείς την κυβερνητική εξουσία πρέπει να εξασφαλίσει δύο πράγματα και όχι ένα. Το πρώτο είναι μια κοινωνική και πολιτική συμμαχία που μπορεί να κερδίσει στις εκλογές, το δεύτερο είναι να υπάρχουν οι προϋποθέσεις η κυβέρνηση που θα προκύψει να είναι αποτελεσματική. Γιατί, όπως έχουμε παρατηρήσει τα τελευταία χρόνια, μια μη αποτελεσματική «προοδευτική» κυβέρνηση δεν ανακόπτει την άνοδο της ακροδεξιάς.
Με αυτή την έννοια, η ανασύνθεση της ριζοσπαστικής και ανανεωτικής Αριστεράς είναι προϋπόθεση για να αλλάξουν τα πράγματα.