Παρακολουθώ στο διαδίκτυο και τα social media διάφορα βίντεο που έχουν κατακλύσει τις πλατφόρμες και προωθούν συγκεκριμένες τεχνικές επικοινωνίας, παροτρύνοντας τους ανθρώπους να σταματήσουν να μιλούν με ηττοπαθή τρόπο και να γίνουν εξαιρετικά διεκδικητικοί (assertive). Για παράδειγμα, προτείνουν να μην λέμε ποτέ μα ποτέ φράσεις σαν τις ακόλουθες: πώς είστε σήμερα, πώς περάσατε το Σαββατοκύριακο, ελπίζω να βγάζει νόημα αυτό που λέω, κλπ. Για κάποιο λόγο αυτό που κοινώς λέγεται ευγένεια, δεν είναι μέρος του παιχνιδιού.
Στο βαθμό που οι εταιρείες αναζητούν αποκλειστικά τέτοιους «ισχυρούς» χαρακτήρες, οι οποίοι πρέπει διαρκώς να επιβάλλονται και να φαίνονται καλύτεροι από τους άλλους, πρόκειται για μια κοντόφθαλμη προσέγγιση. Το μόνο που καταφέρνει στο τέλος της ημέρας είναι να δημιουργεί ένα άκρως ατομικιστικό περιβάλλον, όπου οι άνθρωποι απλώς μιλούν, προβάλλουν τον εαυτό τους και, τελικά, δεν συνεργάζονται.
Το μυστικό, λοιπόν, των επιτυχημένων επιχειρήσεων και των ικανών στελεχών είναι ότι δεν υπάρχει κανένα μυστικό ή έτοιμη συνταγή συμπεριφοράς. Αυτή την πραγματικότητα έχει εξηγήσει εδώ και χρόνια ο John Kay στο βιβλίο του «Foundations of Corporate Success». Ο Kay αναλύει γιατί είναι πρακτικά άχρηστα όλα αυτά τα εγχειρίδια που υπόσχονται γρήγορη επιτυχία και γεμίζουν τα ράφια σε όλα τα αεροδρόμια ανά τον κόσμο. Η βασική αιτία είναι ότι μια υγιής επιχείρηση δεν στηρίζεται σε ομογενοποιημένες συμπεριφορές, αλλά αποκλειστικά στις επιτυχημένες σχέσεις που αναπτύσσει με τους εργαζομένους, τους προμηθευτές και τα στελέχη της. Οι κορυφαίες εταιρείες χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης, αναγνωρίζοντας πως είναι αδύνατον να προβλεφθούν ή να γραφτούν τα πάντα μέσα στους αυστηρούς όρους ενός συμβολαίου.
Επειδή ακριβώς αυτές οι ανθρώπινες σχέσεις είναι οργανικές, κάθε επιχείρηση τις φτιάχνει και τις εξελίσσει με τον δικό της τρόπο, στο δικό της πλαίσιο. Συνεπώς, η τάση για εταιρική ομογενοποίηση είναι αυτοαναιρούμενη· δεν είναι δυνατό να λειτουργούν όλες οι επιχειρήσεις με τον ίδιο τρόπο, ούτε να αναζητούν στελέχη με τα ίδια χαρακτηριστικά. Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: σε μια επιχείρηση δεν θέλεις ανθρώπους που προσπαθούν διαρκώς να φανούν ανώτεροι από τους συναδέλφους τους, υπονομεύοντας την ομάδα. Αντιθέτως, οι οργανισμοί επιδιώκουν να δημιουργήσουν ένα επιτυχημένο πολιτισμικό πλαίσιο. Αναζητούν, επομένως, ανθρώπους που είτε έχουν την ικανότητα να χτίσουν αυτό το ομαδικό πνεύμα, είτε έχουν την ωριμότητα να ενσωματωθούν αρμονικά σε ένα ήδη επιτυχημένο πολιτισμικό πλαίσιο, αφήνοντας τον στείρο ατομικισμό στην άκρη.